KURU TEMİZLEME

KURU TEMİZLEME NEDİR ?

Kuru temizleme, ismine rağmen kuru olarak yapılan bir işlem değildir. Yapılan temizleme işleminin kuru olarak tanımlanması işlem sırasında kullanılan sıvıların neredeyse hiç su içermemesinden kaynaklanır.

Kuru temizlemenin ilk dönemlerinde kullanılan benzen, gaz yağı ve benzin gibi sıvılar, son derece tehlikeli ve yanıcıydı. Bundan dolayı kuru temizleme mesleği, solventler kullanılmaya başlanıncaya kadar tehlikeli bir işti. 1930’larda percholoroethylene’nin (yanıcı olmayan, sentetik solvent) tanıtılmasından sonra bugün dünyadaki birçok kuru temizleme firması solvent kullanmaktadır.

Kuru Temizleme Tarihi

Kuru Temizleme tarihi; antik zamanlara, tekstil giysilerinin başlangıcına kadar uzanır. İlk zamanlarında küllü su, amonyak ve bir çeşit killi çamur giysiler üzerindeki yağı çıkarmak için kullanılıyordu.

Kuru temizlemenin orijini hakkında çeşitli görüşler olmasına rağmen, petrol bazlı bir sıvının makine yağlı bir kumaş üzerine dökülmesi ve buharlaşmasından sonra yağ lekesinin hayret verici bir şekilde çıkması kuru temizlemenin doğuşu hakkında herkesin üzerinde birleştiği bir noktadır. İlk kuru temizleme mağazası 1840 yılında, Paris’te Jolly Belin tarafından açılmıştır.

Giysiler ve Tekstil Ürünleri için Kuru Temizlemenin Önemi

Kuru temizleme işleminin ana işlevi; ıslak temizlemeyle zarar gören kumaş dokularını yıpratmayarak uzun ömürlü olmalarını sağlamaktır.

Ayrıca sık kuru temizleme yapılması, giysilere zamanla yerleşerek kumaş liflerine nüfus eden ve zımpara gibi aşındırıcı etkisi olan kirleri ve pisliği çıkararak giysilerin yeni alınmış gibi bir görüntüye sahip olmasına yardımcı olur.

Kuru Temizleme ve Leke Çıkarma

Lekelenen giysiler için dünyada en etkili çözüm; ön leke çıkarma müdahelesinin yapıldığı kuru temizleme işlemidir. Lekeler için zamanında müdahele edilmemesi veya internette kimin yazdığı dahi belli olmayan tavsiyelerle ve tuz, limon, kolonya, sirke, yumurta sarısı, gliserin, tiner, terebentin gibi maddelerle yapılan deneme yanılma müdaheleleri lekenin çıkmasını imkansız hale getirebilir.

Dry Home Kuru Temizleme çalışanları aldıkları eğitim ve tecrübeleriyle tekstil ürünlerindeki kumaşı ve lekeleri tanımladıktan sonra özel üretim leke masalarında profesyonel leke çıkarıcılar kullanarak müdahele ettikleri birçok lekeyi uzmanlıklarıyla çıkarabilmektedirler.

Ürün Bakım Sembolleri ve Kuru Temizleme

Üretici veya satıcı firmalar; giysiler ve tekstil ürünlerinde kullanılan kumaşlar, aksesuarlar ve bütün tamamlayıcı unsurlar için gerekli testleri (Yıkama, kuru temizleme, ütüleme işlemine uygunluk, kumaşların sürtmeye karşı renklerindeki dayanıklılık, kumaşlarda çekmezlik testi vb. ) yaptıktan ve en uygun temizleme yöntemini temizleme talimatında belirttikten sonra bu ürünleri piyasaya sürmek zorundadırlar.

Kuru temizlemeciler ve tüketiciler; ürün bakım sembollerini gösteren temizleme talimatına göre gerekli bakım ve temizleme işlemlerini yapmalıdırlar. Temizleme talimatına uyulmasına rağmen yapılan işlem sonucunda üründe veya aksesuarlarında bir sorun oluşursa; sorumluluk, yasalarda belirtildiği gibi gerekli testleri yapmayan üretici firmanındır.

KURU TEMİZLEME NASIL YAPILIR ?

İlk Kontrol - Ürünler Teslim Alınırken Nelere Dikkat Edilir ?

Kuru temizleme için gelen tekstil ürünleri ve giysiler müşteriden teslim alınmadan önce dikkatlice incelenir. Belirlenen lekelerle ilgili müşteriden bilgi alınırken varsa kumaştaki deformasyonlarla ilgili de müşteriye bilgi verilir.

Temizleme işlemleri, etiket talimatına göre yapıldığından dolayı ürün üzerinde bulunan bakım sembolleri incelenerek yapılacak en uygun temizleme işlemine karar verilir. Kuru temizleme işlemi için uygun olmayan veya kuru temizleme işleminin uygunluğundan şüphe duyulan ürünler hakkında ürün sahibi bilgilendirilir ve ürüne yapılacak işlem, bu bilgilendirmenin neticesine göre belirlenir.

Gruplandırma - Ürünlerin Gruplandırılması Nasıl Yapılır ?

Başka ürünlerle karışmaması için numaralandırılan giysiler ve tekstil ürünleri daha sonra renklerine göre gruplandırılır. Bazı tekstil boyaları "gevşek" olduğundan (bunun ana sorumlusu kırmızıdır) ve üretici firmaların gerekli testleri yapmamasından dolayı kuru temizleme çözücüsüne daldırıldıklarında boya akıtacaklardır. Bunlar, renk bulaşmasını engellemek amacıyla açık renkli çamaşırlarla birlikte kuru temizleme yapılmazlar. Bu yüzden açık renk ve koyu renk kumaşlar gruplandırıldıktan sonra ayrı sepetlere bırakılırlar.

Lekelere müdahale - Lekelere Ön müdahale Nasıl Yapılır ?

Temizlik sepetine bırakılan ürünlere, kabinli leke masalarında profesyonel leke çıkarıcılar kullanılarak ön leke çıkarma işlemiyle gerekli müdahaleler yapılır.

Ön leke çıkarma işlemi; lekelerin tamamen çıkarılmasını sağlayabildiği gibi kuru temizleme işlemi için hazırlık aşaması vazifesini de görür. Bu sırada ilk kontrol aşamasında fark edilemeyen leke veya deformasyonlar varsa bunlarla da ilgili ürün sahibine telefonla bilgi verilir.

Son Kontrol - Temizleme Öncesi Hangi İşlemler Yapılır ?

Leke masasında incelenen giysilere (fermuar, çıtçıt, düğme gibi bağlayıcı öğeler dahil olmak üzere) kuru temizleme için müsait olup olmadıklarını anlamak için bir kez daha kontrol yapılır.

Giysilerde yabancı cisimler olup olmadığı da kontrol edilir. Plastik kalemler gibi nesneler, kuru temizleme çözücü banyosunda çözünerek çamaşırlara giderilemeyecek şekilde zarar verebilir. Bazı süs niteliğindeki bağlayıcı öğeler, üretici tarafından gerekli testler uygulanmadığı için ya kuru temizleme çözeltisine karşı dayanıklı değildir ya da kuru temizleme makinasında mekanik temizleme aksiyonuna dayanamazlar. Bunlar sökülür ve kuru temizleme sonrasında tekrar dikilir veya küçük kapitone bir koruyucuyla korunurlar. Tüyle doldurulmuş yatak örtüleri veya püsküllü örtüler vb. bol delikli bir torba içine konulduktan sonra kuru temizleme yapılır.

Kuru Temizleme - Ürünler Nasıl Kuru Temizleme Yapılır ?

Bir kuru temizleme makinası, evlerde kullanılan çamaşır makinesi ile kurutma makinesi bileşimi bir makinadır. Giysiler, kuru temizleme makinesinin çekirdeğini oluşturan bir yıkama/santrifüj bölmesine (sepet veya tambur olarak adlandırılır) konulur. Yıkama bölmesi, dış bir bölme içinde dönen yatay ve delikli bir tambur içerir.

Dış bölme; kuru temizleme sırasında kullanılan çözücüyü içerirken, dönen tambur; kuru temizleme yapılacak olan ürünleri barındırır. Sepet veya tambur, kuru temizleme makinaları büyüklüklerine göre farklılık göstermekle beraber yaklaşık olarak 10-40 kg. arasında kapasiteye sahiptir.

Yıkama çevrimi sırasında, tambur bölme yaklaşık olarak 1/3 oranında çözücüyle doldurulur ve dönerek çamaşırları altüst eder. Bu esnada kuru temizleme makinası tamburundaki çözücü sıcaklığı, 30 derecede muhafaza edilir.

Daha sonra çözücü, bir arıtma kazanı ile kondansatör içeren bir yoğuşturma ünitesine gönderilir. Yoğuşturulan çözelti bir ayırma ünitesine gönderilir ve bu ünitede kalan su, kuru temizleme çözücüsünden ayrılır ve sudan ayrılan kuru temizleme çözücüsü ‘temiz çözücü’ tankına aktarılır.

Normal bir yıkama çevrimi, giysilerin tipine ve kirlenme derecesine bağlı olarak 8-15 dakika arasında yapılır. İlk üç dakika süresince çözülebilir kirler, perkloroetilen içinde çözünür ve çıkar. Yerleşmiş, zor kirlerin çözünmesi fazladan üç dakika kadar daha alır. Hidrokarbon çözücü kullanan makinaların yıkama çevrimi, kirlerin daha yavaş çözünmesi nedeniyle en az 25 dakika yapılır.

Yıkama çevriminin sonunda, makine bir durulama çevrimi başlatır ve kuru temizleme makinesine yüklenen giysiler temiz çözücü tankından gelen yeni arıtılmış çözücüyle durulanır. Bu temiz çözücüyle yapılan durulama, kirlerin “kirli çözücüden” tekrar giysilerin yüzeyine emilmesinin yaratacağı renk atmasını engeller.

Kuru temizleme makinası, durulama çevriminden sonra santrifüj işlemini başlatır. Bu işlemde, tekrar kullanılmak üzere kuru temizleme çözücüsü geri kazanılır. Modern kuru temizleme makinaları, kullanılan çözücünün yaklaşık olarak %99.99’unu geri kazanır.

Santrifüj çevrimi, yıkama bölmesindeki çözücünün boşaltılması ve sepetin dakikada 350-450 devir hızlandırılmasıyla yapılır; bunun sonucunda, çözücünün büyük bölümü santrifüj sırasında kumaştan ayrılır. Daha sonra kuru temizleme makinası, kurutma çevrimine geçer.

Kurutma çevriminde, giysiler sepetin içinde devir daim yapan bir sıcak hava akımında (63°C/145°F) altüst edilir ve santrifüj çevriminden sonra kalmış olan kuru temizleme çözücüleri buharlaştırılır. Daha sonra makinadan atılan sıcak hava bir soğutma ünitesinden geçer; bu ünitede, kuru temizleme çözücüsü buharlaştırılıp yoğuşturularak tekrar arıtılmış çözücü tankına geri döndürülür. Yeni nesil kuru temizleme makinaları, kapalı bir döngü sisteminden yararlanır. Bu sistemde, soğutulan hava yeniden ısıtılır ve yeniden devir daimi gerçekleştirilir. Bunun sonucunda kuru temizleme çözücüsünün geri kazanımı artar ve daha az hava kirliliği yaratılır. Kuru temizlemenin ilk zamanlarında, ucuz olduğu için ve zararsız olduğu düşünülerek çok miktarda perkloroetilen atmosfere atılırdı.

Kurutma çevriminin tamamlanmasından sonra, bir kokulandırma (havalandırma) çevrimi gerçekleştirilerek giysiler serinletilir. Serin dış havanın giysiler üzerinde ve daha sonra aktifleştirilmiş karbon ve polimer reçinelerinden yapılma bir buhar geri kazanım filtresinden geçirilerek kuru temizleme makinasında dolaştırılmasıyla geriye kalmış olan çözücüler de çıkarılır.

Havalandırma çevriminden sonra giysiler temizlenmiş olur ve ütüleme, apreleme işlemine hazır duruma gelir.